Shankargouda Basapur

 ಕಥೆ-392

ಕೈಲಾಸ ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ ಕಾಯಕ ದೊಡ್ಡದು, ಧರ್ಮ ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ ದಯೆ ದೊಡ್ಡದು.

ವಿಶ್ವ ಕಂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾರ್ಶನಿಕ, ಭವ್ಯ ಭಾರತದ ಪ್ರಾತಃಸ್ಮರಣೀಯ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕ, ವಿಶ್ವಗುರು, ನಮ್ಮ ಬಸವಣ್ಣನವರು.

ಕನ್ನಡ ನೆಲದ ಸಮಾಜ ಚರಿತ್ರೆಯ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕಿರುವ ಹೆಸರು ಬಸವಣ್ಣ. ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವಗುರು ಎಂತಲೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಶೂದ್ರರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ದಮನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿ ತಮ್ಮ ಸೇವೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು, ದಿನದ ಎರಡು ಹೊತ್ತಿನ ಊಟಕ್ಕೆ. ಬಸವಣ್ಣ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯ ಸಂದೇಶ ಅವರ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿತು. ಹಕ್ಕಿಗಳು ಪಂಜರದಿಂದ ಮುಕ್ತ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದಂತೆ ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು. 

ಬಸವಣ್ಣನವರ ಕಥೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬದುಕಿನ ಚರಿತ್ರೆ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಒಂದು ಧರ್ಮದ ಕ್ರಾಂತಿ, ಒಂದು ಸಮಾಜದ ಎಚ್ಚರ, ಒಂದು ಭಾಷೆಯ ಸಿರಿ. ಅವರ ಜೀವನ, ನೇತೃತ್ವ ಮತ್ತು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ನಾವು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕು, ಅನುಸರಿಸಲೇಬೇಕು.

ಬಸವಣ್ಣನ ಧರ್ಮ, ತತ್ವಜ್ಞಾನ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಇಂದಿಗೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ. 

ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು, ಯಾವ ಜಾತಿ-ವರ್ಣದ ಭೇದವಿಲ್ಲ

"ಎಲ್ಲರೂ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಧಾರಿಗಳು, ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ"

ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ, ಕಾಯಕದಲ್ಲಿಯೇ ಸುಖ

"ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳು ಪವಿತ್ರ, ಯಾವ ಕೆಲಸವೂ ಕೀಳು ಅಲ್ಲ"

"ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪ್ರೀತಿಸಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನೂ ಪ್ರೀತಿಸು"

"ಪ್ರೀತಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ" 

12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಹೊಸಹಾದಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಬಸವಣ್ಣ ನಿಜವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹರಿಕಾರರು ಬಸವಣ್ಣ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟನ್ನು ಅನುಭವ ಮಂಟಪ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿಸಿ ನೈಜ ಸಮಾನತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರು.ಅದರ ಮೂಲಕ ಮೂಲಕ ಸಾಹಿತ್ಯ, ರಾಜಕೀಯ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ. ಬಸವಣ್ಣರಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದ ಅನೇಕರು ಕಾಯಕದ ಜತೆಗೆ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡರು. 

ಬಸವಣ್ಣನವರು 1130 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಈಗಿನ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ (ಬಸವಣ್ಣನವರ ತಾಯಿಯ ತವರು ಮನೆಯಾದ ಇಂಗಳೇಶ್ವರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ.), ಶ್ರೀ ಮಾದರಸ ಮತ್ತು ಮಾದಲಾಂಬಿಕೆ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು 

ಬಸವಣ್ಣ 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ರಾಜನೀತಿಜ್ಞ, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ, ಕವಿ, ಶಿವ ಕೇಂದ್ರಿತ ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯ/ಕಳಚೂರಿ ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಗಂಗಾಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು ಮತ್ತು ರಾಜ ಬಿಜ್ಜಳನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ರಾಜನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಮಂತ್ರಿಯಾದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದರು. ಬಸವಣ್ಣನವರು ಜತ ವೇದಮುನಿ ಗುರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಲ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದರು.ಅವರು ವೇದ, ಪುರಾಣ, ಶಾಸ್ತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದರು.ಅವರಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನವಿತ್ತು. ಅವರು ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅಸಹ್ಯಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅನಕ್ಷರಸ್ಥ ಮುಗ್ಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರನ್ನು ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮೋಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಕರುಣೆ ತೋರಿದರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸಾಕ್ಷರರಾಗಿದ್ದರೂ, ಮೇಕೆಯನ್ನು ಬಲಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೆಟ್ಟ ಅಕ್ಷರಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರಂತಹ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಬಸವಣ್ಣ ಸಮಾಜವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಮೂಡನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ತೊಲಗಿಸಬೇಕು. ಜಾತಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಮಾಜದ ವಿಭಜನೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ತೊಡೆದು ಹಾಕುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಬಸವಣ್ಣನವರ ಕೊಡುಗೆಗಳು

ಬಸವಣ್ಣನವರು ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹರಡಿದರು, ಇದನ್ನು ವಚನಗಳು ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅವರು ಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾರತಮ್ಯ, ಮೂಡನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು ಆದರೆ ಶಿವಲಿಂಗದ ಪ್ರತಿಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಇಷ್ಟಲಿಂಗವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು, 

ಮಹಿಳೆಯರ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪ್ರದೇಶವು ಅಡುಗೆಮನೆ ಮತ್ತು ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗುಲಾಮರಂತೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಆ ಮಂಕಾದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಬಸವಣ್ಣನವರು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು ಬಸವಣ್ಣನವರು ಕುರುಡು ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಿದರು. ಅವರು ಅರ್ಥಹೀನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ನೆಪದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಉನ್ನತ ಜನನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಅವಿದ್ಯಾವಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನನದ ಮುಗ್ಧ ಜನರನ್ನು ಶೋಷಿಸುವುದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಧರ್ಮ ದಯೆಯನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬಸವಣ್ಣ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ದಯೆ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ’ (ಕೆಲಸದ ಆರಾಧನೆ) ಎಂಬುದು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಘೋಷವಾಕ್ಯವಾಗಿದೆ. ಜಾತಿ-ವರ್ಣಗಳೆಂಬ ವಿಷಬೀಜಗಳು ಬಿತ್ತಿದ್ದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳೂ ಪವಿತ್ರವೆಂದು, ಕಾಯಕ ಮಾಡುವವರು ದೇವರೆಂದು ಸಾರಲು ತೊಡಗಿದರು. ಅವರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರಾಜನ ಕೆಲಸವೂ ಗೂಡಲಿ ಹಿಡಿದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೆಲೆಸಾಕುವ ರೈತನ ಕೆಲಸದಷ್ಟೇ ಪವಿತ್ರ.

ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತೆರೆದು, ಜಾತಿಯ ಬೇಧವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಗುರು, ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಜಂಗಮ ಎಂಬ ತತ್ವಗಳ ಮೂಲಕ ಶರಣ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಸಮಾನತೆಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು.

 ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಭಕ್ತರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. 

ಅವರು ಬರೆದ ವಚನಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳು. ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಆಳವಾದ ತತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುವ ವಚನಗಳು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೂ ಮನಮುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಪ್ರೀತಿ, ಭಕ್ತಿ, ಸಮಾನತೆ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನಗಳು ಕೇವಲ ಓದುವ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲ, ಬದುಕಿನ ಪಾಠಗಳು. ಅವು ನಮ್ಮನ್ನು ಆತ್ಮ ಶುದ್ದಿಗೆ, ಸಮಾಜಸುಧಾರಣೆಗೆ, ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಬದುಕಿಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂದಿಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಬಸವಣ್ಣನ ವಚನಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ.

ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಬಸವಣ್ಣನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಸಹ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿವೆ.. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ವಿಶ್ವಗುರು ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬಸವ ಜಯಂತಿಯ ಶುಭಾಶಯಗಳು💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐